พระธาตุศรีคุณ หรือพระธาตุศรีคูณ ตั้งอยู่ภายในวัดพระธาตุศรีคุณ บ้านนาแกน้อย ตำบลนาแก อำเภอนาแก จังหวัดนครพนม เป็นศาสนสถานสำคัญที่ชาวอำเภอนาแกให้ความเคารพศรัทธามาอย่างยาวนาน สถานที่แห่งนี้เป็นทั้งศูนย์รวมจิตใจของประชาชนและแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และความเชื่อทางพระพุทธศาสนาของท้องถิ่น
ตามประวัติที่มีการบอกเล่าสืบต่อกันมา องค์พระธาตุเดิมเป็นโบราณสถานที่ถูกทิ้งร้าง ก่อนที่ชาวบ้านซึ่งเข้ามาตั้งถิ่นฐานในบริเวณนาแกจะค้นพบ และร่วมกันฟื้นฟูให้เป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจ ต่อมาวัดได้รับการพัฒนาและบูรณะหลายครั้ง เพื่อรักษาองค์พระธาตุให้คงอยู่เป็นมรดกทางศาสนาสำหรับคนรุ่นหลัง โดยมีการบูรณะครั้งใหญ่ในช่วง พ.ศ. 2486–2490
ลักษณะทางสถาปัตยกรรม
องค์พระธาตุศรีคุณมีรูปทรงเจดีย์ที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปกรรมทางพระพุทธศาสนาในภูมิภาคอีสาน ส่วนประกอบขององค์พระธาตุมีลักษณะคล้ายพระธาตุพนม แต่มีรายละเอียดแตกต่างกัน โดยบริเวณฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมและมีการตกแต่งด้วยลวดลายปูนปั้นที่แสดงถึงความประณีตของงานช่าง
องค์พระธาตุที่ปรากฏให้เห็นในปัจจุบันผ่านการดูแลและบูรณะเพื่อเสริมความมั่นคงให้แก่โบราณสถาน ภายในเป็นที่ประดิษฐานสิ่งศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อของท้องถิ่น ทำให้พระธาตุแห่งนี้มีคุณค่าทั้งในด้านศิลปกรรมและความศรัทธาทางศาสนา
ความเชื่อเกี่ยวกับพระธาตุศรีคุณ
พระธาตุศรีคุณได้รับการยกย่องให้เป็นพระธาตุประจำวันเกิดของผู้ที่เกิดวันอังคาร ตามคติความเชื่อของชาวอีสานที่เชื่อมโยงพระธาตุแต่ละแห่งเข้ากับวันเกิดและคุณลักษณะของผู้คน
ผู้ศรัทธานิยมเดินทางมาสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล โดยมีความเชื่อว่าการกราบไหว้พระธาตุศรีคุณจะช่วยส่งเสริมเกียรติยศ ความภาคภูมิใจในตนเอง และความเข้มแข็งในการดำเนินชีวิต ความเชื่อเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมา และสะท้อนให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่
ความสำคัญต่อชุมชนและวัฒนธรรม
วัดพระธาตุศรีคุณเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและกิจกรรมบุญประเพณีของชุมชน ชาวบ้านเดินทางมาทำบุญ ฟังธรรม และร่วมกิจกรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาอยู่เสมอ กิจกรรมเหล่านี้ช่วยสร้างความสามัคคีและทำให้คนในชุมชนได้สืบสานขนบธรรมเนียมของบรรพบุรุษ
นอกจากบทบาทด้านศาสนาแล้ว พระธาตุศรีคุณยังเป็นแหล่งเรียนรู้สำหรับผู้สนใจประวัติศาสตร์ท้องถิ่น นักเรียน นักศึกษา และนักท่องเที่ยวที่ต้องการทำความเข้าใจความเป็นมาของอำเภอนาแก การอนุรักษ์องค์พระธาตุและบริเวณวัดจึงมีความสำคัญต่อการรักษามรดกทางวัฒนธรรมของจังหวัดนครพนมให้คงอยู่ต่อไป
📌แหล่งข้อมูล/ภาพ อ้างอิง เว็บไซต์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)