อนุสาวรีย์พระยาชัยสุนทร หรือท้าวโสมพะมิตร ตั้งอยู่บริเวณถนนกาฬสินธุ์ หน้าที่ทำการไปรษณีย์ในเขตอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ เป็นสถานที่สำคัญที่ชาวกาฬสินธุ์ให้ความเคารพ เนื่องจากเป็นอนุสรณ์ของบุคคลผู้มีบทบาทสำคัญในการก่อตั้งเมืองกาฬสินธุ์ในช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์
รำลึกถึงเจ้าเมืองกาฬสินธุ์คนแรก
ท้าวโสมพะมิตรเดิมเกี่ยวข้องกับราชสำนักเวียงจันทน์ ก่อนนำผู้คนอพยพลงมาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ลุ่มน้ำปาว ต่อมาใน พ.ศ. 2336 ได้เข้าถวายเครื่องบรรณาการต่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และขอจัดตั้งบ้านแก่งสำโรงขึ้นเป็นเมือง พระราชทานนามว่า “กาฬสินธุ์” พร้อมแต่งตั้งท้าวโสมพะมิตรเป็นพระยาชัยสุนทร เจ้าเมืองคนแรกของเมืองแห่งนี้
เรื่องราวดังกล่าวจึงเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การก่อร่างสร้างเมือง และช่วยให้เห็นพัฒนาการของกาฬสินธุ์จากชุมชนโบราณสู่การเป็นเมืองที่มีการปกครองอย่างเป็นทางการ
อนุสาวรีย์แห่งความกตัญญูของชาวกาฬสินธุ์
ตัวอนุสาวรีย์สร้างเป็นรูปพระยาชัยสุนทรในลักษณะยืนบนแท่น หล่อด้วยสัมฤทธิ์ขนาดเท่าคนจริง โดยพระหัตถ์ขวาถือกาน้ำ ส่วนพระหัตถ์ซ้ายถือดาบอาญาสิทธิ์ องค์ประกอบเหล่านี้ช่วยสื่อถึงบทบาทของผู้ปกครองและเรื่องราวที่เชื่อมโยงกับการก่อตั้งเมืองกาฬสินธุ์
อนุสาวรีย์แห่งนี้เกิดจากความร่วมมือของชาวกาฬสินธุ์ที่ร่วมกันจัดสร้างขึ้นเพื่อแสดงความระลึกถึงคุณูปการของผู้ก่อตั้งเมือง จึงไม่ได้เป็นเพียงจุดสักการะ แต่ยังเป็นสถานที่ที่เชื่อมโยงผู้คนในปัจจุบันเข้ากับประวัติศาสตร์ของบ้านเมือง
สถานที่สำคัญในความทรงจำของชาวกาฬสินธุ์
ปัจจุบันบริเวณอนุสาวรีย์มีการจัดพิธีบวงสรวงเพื่อรำลึกถึงพระยาชัยสุนทรเป็นประจำ โดยวันที่ 13 กันยายนของทุกปีถูกใช้เป็นวันจัดพิธีที่เกี่ยวข้องกับวันคล้ายวันวางศิลาฤกษ์การก่อสร้างอนุสาวรีย์ ซึ่งเริ่มหล่อองค์อนุสาวรีย์เมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2524 และมีความสูงประมาณ 175 เซนติเมตร
📌แหล่งข้อมูล/ภาพ อ้างอิง เว็บไซต์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)